Ελεύθεροι Πολιορκημένοι

Διονύσιος Σολωμός (1798-1857)

Μήγαρις ἔχω ἄλλο στὸ μυαλό μου,
πάρεξ ἐλευθερία καὶ γλῶσσα.

Κεντρικό πρόσωπο της Επτανησιακής σχολής, ὁ Διονύσιος Σολωμὸς ορίστηκε εθνικός ποιητής της Ελλάδας όχι μόνον γιατί έγραψε τον Εθνικό Ύμνο, αλλά και γιατί επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τον νεοελληνικό ποιητικό λόγο. Συνοπτικά οι σταθμοί της ζωής του έχουν ως εξής:

Γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1798, εξώγαμο τέκνο του κόντε Νικόλαου Σολωμού και της Αγγελικής Νίκλη. Έμεινε ορφανός σε νεαρή ηλικία, αλλά τα άφθονα οικονομικά μέσα του επέτρεψαν να συνεχίσει τις σπουδές του. Σε ηλικία δέκα χρονών, συνοδευμένος από τον οικοδιδάσκαλο του καθολικό αββά Σάντο Ρόσι, πήγε στη Βενετία (λύκειο), Κρεμόνα (λύκεια) και την Παβία της Ιταλίας (Νομική Σχολή).

Δεδομένων των φιλολογικών ενδιαφερόντων του, η άνθηση της ιταλικής φιλολογίας δεν τον άφησε ανεπηρέαστο. Καθώς μάλιστα μιλούσε πλέον θαυμάσια την ιταλική γλώσσα, τα ποιήματα του τα έγραφε ιταλικά. Εξάλλου γνωρίστηκε με γνωστά ονόματα της πνευματικής Ιταλίας (πιθανώς Μαντσόνι, Μόντι κ.α.), μπήκε στους φιλολογικούς κύκλους τους και τελειοποιούμενος στις ποιητικές κατακτήσεις του, εξελισσόταν σ᾿ έναν καλό ποιητή της ιταλικής γλώσσας.

Το 1818 χρειάστηκε να γυρίσει στη Ζάκυνθο. Τα δέκα χρόνια που έζησε στην Ιταλία τον είχαν επηρεάσει βαθύτατα, ώστε και στην Ελλάδα να συνεχίσει γράφοντας ιταλικά. Αλλά το 1822 η γνωριμία του και οι συζητήσεις του με τον Σπυρίδωνα Τρικούπη τον έπεισαν, ότι έπρεπε να γίνει Έλληνας ποιητής, να γράφει στην ελληνική γλώσσα, και μάλιστα στη γλώσσα του λαού, τη δημοτική.

Κωνσταντίνος Θεοτόκης

Ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης βρέθηκε, έγραψε «ανάμεσα». Ανήκει στην κατηγορία του «μεταξύ». Μεταξύ του 19^ου και του 20^ου αιώνα. Μεταξύ του τέλους της φεουδαρχίας (όπου ανήκε και η οικογένειά του), και της αστικής μετεξέλιξης της ελληνικής κοινωνίας. Μεταξύ του τέλους της αγροτικής κοινωνίας με τις παραδοσιακές δομές και της χαραυγής της βιομηχανικής κοινωνίας. Μεταξύ της αστικής διαμόρφωσης και της ανάπτυξης των σοσιαλιστικών ιδεών (τις οποίες ασπάζεται) και των εργατικών κινημάτων. Ακόμα, μεταξύ του τέλους του ρομαντισμού και της αρχής του ρεαλισμού και του νατουραλισμού στην Ελλάδα. Μεταξύ του πραγματικού και του ιδανικού ∙ μεταξύ του Πάθους και της Ανάγκης ∙ μεταξύ της ατομικής λύτρωσης και της συλλογικής δράσης. Ήταν το «μαύρο πρόβατο» της τάξης του και της οικογένειάς του. Ο κόμης που πήγε με το λαό…

Για τα βιογραφικά και το έργο του Κων/νου Θεοτόκη πατήστε εδώ.

   

Κων/νου Θεοτόκη, "Πίστομα"

Όλες οι Κορφιάτικες ιστορίες, δημοσιευμένες, εκτός από την πρώτη και την τελευταία, στο σημαντικότερο και αγωνιστικότερο περιοδικό της εποχής (Νουμάς), κατά το χρονικό διάστημα 1898-1910, έχουν για θέμα τους την προσβολή της τιμής των ηρώων, ιδιαίτερα των γυναικών και των φτωχών, από τους πλούσιους. Όλα συμβαίνουν σε μια κλειστή, περίκλειστη, καθυστερημένη και πρωτόγονη πατριαρχική κοινωνία, όπου πολυτιμότερο αγαθό θεωρείται η προσωπική τιμή του καθενός και σημαντικότερο προσόν του άντρα, και μάλιστα του φτωχού, η θαρραλέα -τις περισσότερες φορές με αιματηρή κατάληξη- αξίωση αποκατάστασης της προσβληθείσας τιμής του και η διεκδίκηση του δίκιου του. Όσο για τη γυναίκα που «πειράχτηκε» η τιμή της, ισχύει ο απαράβατος νόμος του κοινωνικού αποκλεισμού, της ταπείνωσης ή του θανάτου. Πρόκειται για έναν κόσμο σκληρό, περιχαρακωμένο, στα στενά όρια του οποίου συμπιέζονται και αποχαλινώνονται με βιαιότητα τα πάθη που δημιουργούν ο έρωτας και το συμφέρον.